زنان در آمریکای لاتین
تعداد معدودی در قدرت٬ میلیونها نفر در فقر و استیصال
مارسلا والنته
ترجمه: بابک پاکزاد
انتصاب زنی به سمت وزیر اقتصاد رویکرد جنسیتی به سیاستها در این عرصهی کلیدی را که به طور نسبی در کنترل مردان بوده تضمین نمیکند.این جمعبندی حداقل نتیجهی مشاهدهی کار وزرای زن در آرژانتین و السالوادور است.
ناتالیا ژراردی٬ محقق مسائل زنان اظهار کرد: «انتصاب یک زن به سمت وزیر اقتصاد در آرژانتین حرکتی جسورانه و امیدوارکننده بود که تداوم پیدا خواهد کرد. اما این اقدام ضرورتاً در معنای تغییر در نگاه و زاویهی دید جنسیتی در این عرصه نیست.»
ژراردی گفت: «این مهم است که زنان پستهای کلیدی را در خط مقدم دولت عهدهدار شوند؛ اما این امر تضمین نمیکند که سیاستهای آنها٬ توسعهی برابری جنسی را هدفگیری کند.»
ژراردی ادامه داد: «برای تحقق این هدف٬ انتصاب آنها باید نتیجهی سیاستی برای پایان دادن به نابرابری جنسی باشد.»
ایما گیرولا از انستیتو مطالعات زنان در السالوادور که با ژراردی همنظر است؛ گفت: «اگر چه برخورداری از یک وزیر اقتصاد زن در کشورش گامی مهم به جلو محسوب میشود٬ اما حضور فینفسهی وی سیاستهایی در راستای برابری جنسی بیشتر را نتیجه نمیدهد.»
در نوامبر ۲۰۰۵ ٬ پرزیدنت نستور کرچنر که به جناح چپ میانهی آرژانتین تعلق دارد کابینه را از نو سامان داد که تغییرات حائز اهمیتی را به همراه داشت. برای نخستین بار٬ زنان به سمتهای وزرای اقتصاد و دفاع منصوب شدند یعنی حوزههایی که به صورت تاریخی از آن مردان بود.
اقتصاد آرژانتین به فلیسیا میسلی٬ رئیس پیشین بانک ملی کشور و نیروی نظامی نیز به نیلداگاره سپرده شد البته قبلاً در کلمبیا٬ شیلی و اوروگوئه نیز زنانی به مقام وزارت دفاع رسیده بودند.
به گفتهی کارشناسان این پیشرفتها را باید نتیجهی سالها کار سخت دانست که زنان را برای کسب جایگاههای کلیدی آماده و مهیا کرده است آنان به اثبات رساندهاند که تواناییهای لازم به منظور کسب چنین مناصبی را دارند.
همچنین در سالهای اخیر در دادگاه عالی آرژانتین زنان بیشتری در جایگاهها و مناصب کلیدی قرار گرفتهاند به گونهای که برای نخستین بار دو زن همراه با پنج مرد صاحب کرسی شدهاند.
در حال حاضر یک زن از چشمانداز خوبی برای انتخابات ریاست جمهوری سال جاری آرژانتین برخوردار است و جانشینی بالقوه برای کرچنر در چهار سال آتی محسوب میشود. او هیچ کس دیگری جز همسر وی سناتور کریستینا فرناندز نیست. نظرسنجیها نشان می دهند در صورتی که هریک از این دو از سوی حزبJusticalista به عنوان نامزد مطرح شوند پیروز خواهند شد.
با وجود دستاوردهای زنان در آرژانتین٬ به عقیدهی ژراردی «انتصاب زنان و محتمل بودن کاندیداتوری آنها برای انتخابات سال آتی بیانگر یک تصمیم برای صورت دادن اقداماتی مثبت از زاویهی جنسی نخواهد بود.» او گفت: «اگر این موضوع در دستور کار باشد شاهد انتصابات بیشتر و سیاستهای متعدد با هدف کسب برابری برای زنان خواهیم بود.»
زوئیلدا والنسیانو٬ رئیس بخش آرژانتین فوروم زنان بلوک تجاری مرکوسور که متشکل از برزیل٬ پاراگوئه٬ اوروگوئه و ونزوئلاست نیر این موضوع را تأیید کرد.
وی اظهار کرد: «فعالیتهای میسلی بر کسب نتایج در اقتصاد کلان متمرکز است و هیچ سیاست ویژهای برای بهبود زندگی و معیشت زنان وجود ندارد.»
والنسیانو گفت: «زنان برای کسب اعتبار٬ بسیار بیشتر از مردن با مشکل مواجهند بهویژه اگر بخواهند متکی به خود باشند. منظورم کسب وام برای مسکن نیست که دریافت آن از همه سختتر است بلکه منظورم وامهای شخصی کوچک و یا اعتبار برای راهاندازی کسب و کارهای کوچک است.»
در آرژانتین٬ زنان از اوایل دههی ۹۰ به کمک قانون سهمیهبندی وارد حیات سیاسی کشور شدهاند. بر اساس این قانون احزاب سیاسی ملزم هستند که زنان حداقل ۳۰ درصد از فهرست کاندیداهای آنها در انتخابات کنگره را شامل شوند.
اما تا زمانی که قوانین در راستای اقدام برای بهبود وضع زنان وجود نداشته باشد زنان موفقیت اندکی خواهند داشت. هیچ زنی استاندار هیچ کدام از ۲۴ استان آرژانتین نیست و تنها چهار معاون استانداری زن هستند. تا قبل از میسلی و گاره تنها یک زن در کابینهی ریاست جمهوری حضور داشته است. او آلیسیا کرچنر خواهر رئیس جمهور است و او وزیر توسعهی اجتماعی است که به صورت سنتی حضور یک زن در آن سمت قابل پذیرش بوده است.
انتصاب بولانداد گاویدیا به مقام وزیر اقتصاد از سوی الیاس ساکاس٬ رئیس جمهور السالوادور نیز تعجبها را برانگیخت. یکی از دلایل این تصمیم این بود که زنان دیگری نیز به جایگاههای کلیدی و مناصب بالا در دولت دست یافته بودند که از جمله میتوان به معاون ریاست جمهوری و شهردار سانسالوادور اشاره کرد.
اما انتصاب گاویدیا و قول رئیس جمهور مبنی بر بهبود وضعیت زنان از طریق اعطای وامها و ایجاد مراکز مراقبت از کودکان و دیگر خدمات٬ تغییر قابل توجهی در سیاست اقتصادی با تأکید بیشتر بر برابری جنسی به همراه نداشته است. گیرولا اظهار کرد: «مفهوم مشارکت سیاسی زنان تحریف شده است. مردم فکر میکنند که حضور زنان در عرصهی سیاستگذاری٬ یک چشمانداز جنسیتی را تضمین میکند. این اسطورهای است که باید آن را به چالش گرفت چرا که مردم را ترغیب میکند فکر کنند که با قرار گرفتن زنان در مناصب دولتی سیاستهای مبتنی بر برابری جنسی در تمام سطوح دولت طرح و اجرا میشود.»
زنانی که برای مشارکت سیاسی بیشتر در آمریکای لاتین فعالیت میکنند میگویند این که زنان به مناصب کلیدی دولتی دست یابند یک حق و گامی در مسیر صحیح است اما شرط کافی برای بهبود معیشت میلیونها زن دیگر نیست مگر آن که به تحولی اجتماعی منجر شود که چشماندازی جنسی را در خود لحاظ کند.
منبع: IPS
برگرفته از: روزنامه سرمایه ۱۹ فروردین ۱۳۸۶
