برشی کوتاه از مبارزات کارگران درمصر
برشی کوتاه از مبارزات کارگران درمصر
عماد مکای
برگردان: بابک پاکزاد
ال محالا کبرا٬ مصر٬ ۱۴ دسامبر (IPS) – بیش از ۲۰ هزار کارگر نساجی مصری طی اعتصابی گسترده مدیریت کمپانی و دولت مدافع اقتصاد بازار را به عقبنشینی واداشتند و برنامهی خصوصیسازی کمپانیشان را که هماکنون تحت تملک دولت است متوقف ساختند.
رهبران اتحادیههای کارگری میگویند این پیروزی به جنبش کارگری در حال احتضار کشور که زیر ضربات دولت حسنی مبارک به شدت تضعیف شده بود حیاتی تازه بخشید. آخرین اعتصاب در این شهر در سال ۱۹۸۸ رخ داده بود.
کارگران در محل کمپانی نساجی ال محالا که در شمال غربی کشور واقع شده به مدت پنج روز دست به اعتراض زدند. تحرکات جمعهی هفتهی گذشته با اشغال چندین کارخانه در اعتراض به تصمیم مدیر کمپانی٬ مبنی بر عدم پرداخت پاداشی که پیشتر توسط دولت وعده داده شده بود شکل گرفت. تقریباً یک چهارم اعتصاب کنندگان زن بودند. مدیریت کمپانی گفته بود که این تصمیم به منظور کاهش هزینهها اتخاذ شده است.
قول اولیه٬ پرداخت پاداشی معادل ۲۰۰ پوند مصری یعنی حدود ۳۵ دلار در سال بود. در پاسخ به این اقدام کارگران در صورتی فیالبداهه به اعتراض گسترده در شهر دست زدند٬ این شهر که در ۱۳۰ کیلومتری شمال غرب قاهره قرار دارد به محل بده بستانها و رشوهگیریها بدل شده و برنامههایی را برای جذابتر جلوه دادن کمپانی در نگاه خریداران بالقوه در دستور قرار دارد که همهی این اقدامات در قالب برنامهی خصوصی سازی که نسخهی آن توسط بانک جهانی برای مصر نوشته شده صورت میگیرد. کارگران دو روز و نیم دست از کار کشیدند. طی این اعتراضات٬ هزاران کارگر تابوتها را بر دوش خود حمل کردند که نام مدیریت روی آن نوشته شده بود. آنها خواستار استعفای وی و بررسی عملکرد وی و همکارانش و همچنین خواستار پرداخت کامل پاداش وعده داده شده بودند.
مطابق معمول٬ پلیس خشن مصر در حجمی وسیع با حمایت دولت به شهر گسیل شد. پلیس برای پنج روز مداخلهی خاصی صورت نداد و ترجیح داد تا هزاران نفر از نیروهای مسلحاش فقط به محاصرهی کارگران و کارخانههای اشغال شده بسنده کنند.
این حرکت که طی سالهای اخیر در مقایسه با حرکتهای مشابه بزرگترین حرکت اعتراضی است تیتر یک روزنامههای دولتی را به خود اختصاص داد و افکار عمومی را روزها به خود مشغول ساخت.
بر صفحهی نخست روزنامهی الوافد که به اپوزیسیون تعلق دارد این عبارت نقش بسته بود «یک انقلاب کارگری» ٬ المصری الیوم که یک روزنامهی مستقل است نیز تصاویری از کارگران در حال حمل تابوتها و در حالی که شعارهای ضد دولتی میدادند به چاپ رساند. برخی دیگر دو صفحهی کامل را به پوشش خبری این واقعه اختصاص دادند. این تظاهرات برای فعالان حقوق کارگری در مصر٬ رخداد و فرصتی بود تا برخی شکایات و خواستههایشان را با صدای بلند فریاد کنند.
خارج از صحن انتخابات اتحادیه٬ کارگران بیرقی را بلند کرده بودند که بعضی از اعضا را «متقلبان انتخابات» خطاب کرده بودند چرا که آنها با مدیریت ساخت و پاخت کرده بودند.
انتخاباتی که سال گذشته برگزار شد با تقلب و دستکاری از سوی دولت و تجسس پلیس برای متصف کردن کاندیداها به اخوانالمسلمین همراه بودکه در نتیجهی آن کاندیداتوری آنها لغو میشد.
کارگران همچنین توانستند مشکلات پرشمار خویش را فریاد کنند.
سعید عبدالله٬ پدر ۳۱ سالهی سه فرزند٬ به IPS گفت: «بخار و غبار پشم ریههای ما را پر کرده است. من به بیماری آسم مبتلا شدهام. با وجود تمام این احوال آنها میخواستند حقوقمان را سلب کنند. بردباری حد و اندازهای دارد.» ایمان طاها٬ ۲۸ ساله که در بخش فروش غزال ال محالا کار میکند گفت: «نمیدانم دیگر چه چیز بیشتری میتوانستند از ما بخواهند؟ تنها خدا خواست تا از فرط عصبیت خود و این کمپانی را با خاک یکسان نکنیم. وقتی کار به جایی برسد که از غذای فرزندانمان بزنیم طبیعی است که دیگر نتوانیم خود را کنترل کنیم. آنها ما را متهم میکنند که توسط اخوانالمسلمین اغوا شده و دست به اعتصاب زدهایم. آنها همیشه همین را میگویند و به هیچ وجه به اقدامات خود توجهی نمیکنند. هیچ یک از اعضای اخوانالمسلمین در میان ما نیست. آنها تمامی اعضای اخوانالمسلمین را قبل از انتخابات «اتحادیههای کارگری» دستگیر کردند؛ بین اعتراض فیالبداهه و سازمان نیافته است اما هر چه هست بهتر از یک انفجار اجتماعی یا شورش است.»
کارگران دیگر از اخراج همکارانی که بر اثر شغلشان بیمار شدهاند٬ بسیار عصبانیاند. عبدالعزیز عبدالمولا٬ کارگر نساجی٬ پس از آن که بر اثر از کار افتادن کلیههایش در بیمارستان بستری شد اخراج شد. کارگران میگویند کمپانی باید او را مورد حمایت قرار داده و برای او مستمری در نظر بگیرد.
برخی اظهار کردند که سوء استفاده از نیروی کار٬ دستمزدهای پایین و شکاف قابل توجه میان درآمدهای مدیران رده بالا٬ از دلایل بالا گرفتن شورشهای کارگری است. محمد الکهلاوی از فعالان حقوق کارگری گفت: «بعضی اوقات کارگران را مجبور میکنند روزهای جمعه و آخر هفته در این جا کار کنند.»
برای آنها هیچ وعدهی غذایی تدارک دیده نشده و اغلب ناگزیرند بهای بالایی برای غذا بپردازند. هزینهی غذا نیز به دوسوم میزان پرداختی معمول یعنی به ۳۳ پوند (شش دلار) در ماه کاهش یافته است.
ال کهلاوی در گفتو گو با مطبوعات اظهار کرده است که «این اقدامات ممکن است پیش زمینهای برای خصوصیسازی کامل باشد که نتیجهی معاملهی مصر با بانک جهانی و دیگر تأمین کنندگان اعتبار بینالمللی است.»
این کمپانی نخستین مجموعهی صنعتی است که در مصر ساخته شده و از آنزمان تا کنون مرکز صنعت نساجی بوده و مشهورترین پارچهی کتانی جهان را تولید میکند.
سامه حسن٬ کارگر نساجی به IPS گفت: «ما اعتصاب کردیم زیرا دیگر نمیتوانستیم بیش از این ادامه دهیم. ما بسیار تولید میکنیم اما بسیار اندک دستمزد میگیریم. حقوق ما آنقدر ناچیز است که حتی نمیتوانیم پارچههایی که خود تولید کردهایم بخریم.»
گشت و گذاری کوتاه در کمپانی و اطراف آن تفاوتهای فاحش در استانداردهای زندگی مدیران و کارگران را آشکارمیکند.
یکی از عمومیترین شکایات کارگران٬ فساد است. آنها میگویند مدیران اموال و زمین کمپانی را به ازای میلیونها دلار فروختهاند اما از سود حاصله هرگز چیزی به کارگران نرسیده است.
آنها همچنین میگویند مدیران رده بالا٬ دوستان و خویشاوندان خود را به سمتها و ردههای میانی گماشته و زیر بار فرآیندهای استخدامی قانونی نمیروند.
در حالی که اعتراض و اعتصاب پنج روزه نتوانست تمامی این خواستهها را کسب کرده و به دولت بقبولاند اما دولت موافقت کرد تا پاداشهای کارگران را بپردازد و قول دا به هر آنچه منجر به بروز خشم و نارضایتی شده رسیدگی کند.
منبع: IPS
برگرفته از : روزنامهی سرمایه ۲۳ دی ۱۳۸۵