شکست مفتضحانه در داووس

گیریش میشرا
برگردان: بابک پاکزاد

بی‌هیچ تردیدی فوروم اقتصادی جهانی ۲۰۰۷ یا WEF که با تشریفات بسیار در داووس گشایش یافت با شکست و ناکامی پایان گرفت. از ۲۴ تا ۲۸ ژانویه به مدت پنج روز ۴۰۰ر۲ شرکت‌کننده از ۹۰ کشور جهان از جمله ۲۴ رییس دولت، ۸۵ وزیر، رهبران مذهبی، غول‌های رسانه‌ای، نمایندگان NGO ها و البته شرکت‌های بزرگ جهانی آرا و افکار خود را به اشتراک نهادند تا نتیجه‌ای عینی و برانگیزنده حاصل شود اما آشکارا در حصول آن شکست خوردند. این امر به سادگی به خاطر دیدگاه‌های متناقضی است که دستیابی به تفاهم را مشکل می‌کند.
از سال ۱۹۷۱،WEF و ستاره راهنمای آن پروفسور کلاوس. ام. شواب، با پشتیبانی کامل از سوی دولت سوییس، نهایت تلاش خود را کرده‌اند تا کشورهای در حال توسعه را در نظام جهانی تحت سیطره شرکت‌های غربی وارد کند. فلسفهء این اقدام همان اجماع واشنگتن است. آنچه بانک جهانی در سند مرتبط با هند به هنگام نشست داووس بیان داشت این موضوع را به طرز آشکاری برجسته کرد. براساس سند بانک جهانی، رستگاری هند در پیشبرد رشد تحت هدایت بخش خصوصی، مدیریت کلان بهتر، ادغام بیش‌تر در اقتصاد جهانی و سیاست‌های پولی و مالی انعطاف‌پذیر نهفته است.
آنجلامرکل صدراعظم آلمان نشست داووس را افتتاح کرد. او به این دلیل برای انجام این کار دعوت شد که هم اکنون رییس اجلاس سران کشورهای ۸ G است که قرار است در ماه جون در هیلیگندام (آلمان) برگزار شود. وی قول داد که نهایت تلاش خود را جهت تقویت سرمایه‌گذاری در کشورهای در حال توسعه به کار بندد._ به گفتهء او «برای تمام کشورها، رشد اقتصادی پیش‌شرط کسب میزان اشتغال بیش‌تر، استاندارد زندگی بالاتر و بهره‌وری بیش‌تر است.» رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه مستلزم سرمایه‌گذاری است که تنها می‌تواند با دعوت شرکت‌های خارجی برای سرمایه‌گذاری محقق شود. رستگاری، در سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نهفته است و به این منظور شرایطی را باید پیشنهاد کرد که نظر آن‌ها را جلب کند.موضوع سخنرانی مرکل _«رشد و ثبات» بود. او علیه رشد بی‌حد و حصر هشدار داد چرا که وضعیت آب و هوا را با مخاطرهء جدی مواجه می‌کند. محافظت از شرایط آب و هوایی به همان اندازهء به حداکثر رسانیدن بهره‌وری و مراقبت در انتخاب و استفاده از منابع انرژی اهمیت دارد. او با وجود میراث عدم تمایل برای اقدامی عینی در قبال موضوعاتی نظیر گرم شدن زمین و انتشار دی‌اکسید کربن از سوی ایالات متحده، نسبت به واکنش و همکاری آمریکا در این زمینه خوش بین بود. وی با تکیه به قول پرزیدنت بوش مبنی بر پایین آوردن مصرف بنزین تا ۲۰ درصد طی ۱۰ سال آتی، خطاب به WEF اظهار کرد: «ایالات متحده نشانه‌هایی را از خود بروز داده است که بسیار امیدوارکننده‌تر از سال‌های پیشین است.» او ورود برزیل، چین و هند به۸G را به دلیل این‌که این کشورها اولویت‌های متفاوتی پیرامون موضوعاتی نظیر انتشار گاز دی‌اکسید کربن و توسعه دارند قاطعانه رد کرد.
مرکل بر تجدید حیات مذاکرات دور دوحه و رساندن آن به یک نتیجهء موفقیت‌آمیز تاکید کرد. مذاکرات بین ۱۵۰ کشور عضو و WTO باید فوراً آغاز شود و تا حصول نتیجه پیگیری شود. او درخواست کرد که اتحادیهء اروپا، ایالات متحده و کشورهای در حال توسعه در مذاکراتشان انعطاف‌پذیر باشند.
سند نهایی که به‌عنوان نتیجهء اجلاس منتشر شد نهایت تلاش را به خرج داده بود تا با ابراز خوش‌بینی در مورد_ از سرگیری گفت‌وگوهای دور دوحه بدون وجود زمینه‌ای عینی برای آن شکست اجلاس را بپوشاند. روزنامهء Financial Times در ۲۹ ژانویه در مورد اجلاس چنین نوشت: «مذاکرات تجاری دور دوحه طی هفتهء گذشته با ابراز تمایل کشورهای پیشرفته برای رسیدن به تفاهم تجدید حیات یافت اما جزییات اندکی در مورد چگونگی آن ارایه شد.» تنها زمینه برای خوش‌بینی آن بود که حدود ۳۰ وزیر بازرگانی حاضر در داووس به مقامات رسمی خود دستور دادند تا چارچوب مورد توافقی برای رسیدگی به اختلافات در ارتباط با مسایل مربوط به کشاورزی فراهم کنند.
سه ماه آتی برای آیندهء مذاکرات دور دوحه بسیار جدی و کلیدی است. در حالی که برخی تلاش‌ها با برجسته کردن توافق بر سر ادامهء‌مذاکرات دور دوحه شکست مفتضحانه داووس را لاپوشانی کردند دو اظهارنظر کلیشه‌ای شنیده شد. فرانسه، عضو مهم اتحادیهء اروپا، قویاً مخالف هر معامله‌ای بر سر محصولات کشاورزی است که به کاهش یارانه‌های صادراتی بینجامد. فرانسه نمی‌خواست کشاورزان اروپایی در معرض رقابت محصولات خارجی قرار گیرند. اظهارنظر دوم از سوی رشید محمد رشید وزیر بازرگانی مصر مطرح شد که گفت: «این سومین اجلاس داووس است که این حرف‌ها تکرار می‌شود و هنوز اتفاقی نیز رخ نداده است.» ایالات متحده، اتحادیهء اروپا و دیگر کشورهای تجاری عمده تنها تعهدی مبهم را برای نجات مذاکرات دور دوحه از بن‌بست پذیرا شدند. ایالات متحده و اتحادیهء اروپا آشکارا یکدیگر را به خاطر شکست مذاکرات تجاری دور دوحه مورد سرزنش قرار دادند. آن‌ها همچنین با کشورهای در حال توسعه بر سر یارانه ها و تعرفه‌ها به ویژه در بخش کشاورزی به مجادله پرداختند. پاسکال لمی، دبیر کل سازمان تجارت جهانی، در تلاش برای روشن ساختن حداقل الزامات برای از سرگیری مذاکرات تجاری گفت: «ما به پیشنهاد جدیدی از سوی ایالات متحده در مورد یارانه های محصولات کشاورزی نیاز داریم. همچنین به پیشنهاد جدیدی از سوی اتحادیهء اروپا در مورد تعرفه‌ها نیازمندیم و نهایتاً از سوی برزیل و هند به پیشنهاد جدیدی در مورد محصولات صنعتی نیاز داریم.» در فقدان هرگونه نشانه‌ای مبنی بر این‌که این پیشنهادات در دستور کار قرار گرفته‌اند، لمی در جایگاهی نیست که دربارهء موعد احیای مذاکرات تجاری دور دوحه اظهارنظری کند.
به نظر می‌رسد که همه چیز به آمریکایی‌ها بستگی دارد. مردم به حسن‌نیت و عزم آن‌ها برای پیشبرد مذاکرات دور دوحه شک دارند. در چنین وضعیتی، اشارهء اکونومیست (۲۷۷ ژانویه) به موضوع کاملاً روشنگر است. خوش‌بینی با دو عدد جادویی شکل می‌گیرد، ۱۷ و ۵۴، اگر آمریکایی‌ها یارانه هایشان را بر محصولات کشاورزی به ۱۷ میلیارد دلار در سال کاهش دهند، اروپایی‌ها نیز سعی می‌کنند تعرفه‌های بخش کشاورزی را تا ۵۴ درصد یا چیزی نزدیک به آن کاهش دهند. هنوز چنین ارقامی در پیشنهادات رسمی مطرح نشده است.
پیرامون فقر در آفریقا، شرکت‌های کشاورزی بزرگ نظیر Monsanto و Du Pont خواستار انقلاب سبز هستند که در هند به اجرا گذاشته شده است. به بیان دیگر، تکیه به بذرهای جدید، مهارت‌های جدید، کودهای شیمیایی، سموم دفع آفات، اعتبار بیش‌تر و ادغام در بازار جهانی داروی همهء دردها تلقی می‌شود. به شکل تعجب‌برانگیزی هیچ کدام از آن‌ها به تبعات انقلاب سبز در هند نگاهی نمی‌اندازند. خودکشی تعداد پرشماری از کشاورزان و افزایش نابرابری‌ها، نادیده انگاشته می‌شود. به ندرت کسی اشاره‌ای به بدبختی کتا‌ن‌کاران آفریقایی می‌کند که به دلیل یارانه هایی که دولت ایالات متحده به کشاورزانش می‌دهد و آن‌ها را قادر می‌سازد تا دیگران را از صحنه خارج کنند نمی‌توانند محصولات خود را صادر کنند.این بار اعتراض پرسروصدایی از سوی مخالفان جهانی‌سازی در داووس صورت نگرفت چرا که بیش‌تر آن‌ها برای شرکت در فوروم اجتماعی جهانی به کنیا رفته بودند، با این حال، با وجود اقدامات امنیتی سفت و سخت از جمله ایجاد موانع و سیم‌های خاردار یک نفر- لومیل لمون- در ۲۶ ژانویه توانست با پلاکاردی که روی آن بر ضد فوروم اقتصادی جهانی شعاری نوشته بود وارد محل اجلاس شده و آرام در ردیف جلو در حالی که پلاکارد خود را نمایش می‌داد، بنشیند.
اگرچه هند با یک هیات نمایندگی ۱۰۰ نفره و بسیار قدرتمند در اجلاس حضور پیدا کرد، اجلاس تحت سیطرهء اروپا و آمریکای شمالی قرار داشت. نمایندگان شرکت‌های بزرگ در تمام مدت در حال لابی‌کردن و انجام معامله با نمایندگان دولت‌ها بودند. آنچه آن‌ها واقعاً موفق به کسب آن شدند در ماه‌ها و سال‌های آتی مشخص خواهد شد.
منبعznet

شماره ۵۱ – بروزرسانی: ۲۸/۱۱/۱۳۸۵