کارگران آرژانتینی در برابر صندوق بینالمللی پول
کارگران آرژانتینی در برابر صندوق بینالمللی پول*
آلیسیا حزابکو
ترجمهی بابک پاکزاد (مترجم و روزنامهنگار)
آرژانتین در صف محکومان به مرگ اقتصادی انتظار میکشد. سومین اقتصاد بزرگ آمریکای لاتین نه به حکم عدالت٬ بلکه به حکم صندوق بینالمللی پول و بانکداران و سرمایهگذاران بانک جهانی محکوم به مرگ است.
به رغم اعطای امتیازهای پی درپی٬ تنها امید برای به تأخیر انداختن اجرای حکم٬ برای دولت دوالده٬ با توجه به نپرداختن بدهیها و عمل نکردن به تعهدات جلب کردن نظر بارونهای دزد جهت کسب ضمانت است که آنها را در همان قدم اول ۱۴۱ میلیارد دلار بدهکار میکند. از زمان توانایی پرداخت بدهیها تا زمان فروپاشی اقتصادی این کشور در دسامبر٬ ماهها گذشته است.
صفحات ویژهی امور مالی و سرمایهگذاری در رسانههای گروهی ایالات متحده آشکارا در برابر وضع میلیونها کارگرآرژانتینی که روز به روز بدتر میشود سکوت کردهاند. برخی از آرژانتینیها معتقدند که راهبرد گرگها و لاشخورهای والاستریت هیچ کاری را از پیش نبرد؛تا جایی که با فراگیر شدن بحران آنها میتوانند از راه برسند و منابع وسیع و گستردهی آرژانتین را به هیچ بخرند و از آنِ خود کنند. این به معنای واقعی کلمه یعنی فروش کشور؛ خوان گابریل لاباک٬یکی از رهبران سابق اتحادیه و عضو حزب عدالتخواه دوالده٬ در ماه جاری شکایتی را در دادگاه بوینوس آیرس طرح کرد مبنی بر این که برخی از وامدهندگان و طلبکاران امکان مبادله قلمروهای تحت حاکمیت آرژانتین را به ازای پرداخت قرضهای خارجی مطرح کردهاند. او صندوق بینالمللی پول٬ بانک جهانی و دولت ایالات متحدهی آمریکا را متهم کرد که میخواهند از این طریق بدهیهای آرژانتین را تسویه کنند.
متن اعتراض به وجود منازعهای اشاره میکرد که پل اُنیل رئیس خزانهداری ایالات متحده آغاز کرده و تداوم بحران را امکانپذیر ساخته است تا آرژانتینیها را به این باور برساند که توانایی حاکمیت بر خود را ندارند. وی در اتهاماتی که مطرح کرده به روشهای کنایهآمیزی اشاره میکند که راه برای پرداخت بدهیهای خارجی از طریق واگذاری منابع زیست محیطی و قلمروهای تحت حاکمیت آرژانتین شامل استان چابات و نواحی آنتارکتیکا که هماکنون بخشی از قلمروآرژانتین محسوب میشوند هموار میکند. ساکنان ناحیهی پاتاگونیا به تازگی نسبت به یک نظرسنجی که شرکت ارائهی خدمات شاره جیاکوب و شرکا در چابات و سه استان دیگر صورت داد اعتراض کردند. این نظرسنجی درجه و میزان تمایل و خواست مردم را در بارهی پرداخت بدهیهای خارجی آرژانتین از طریق واگذاری قلمروهایی از این کشور را مورد بررسی قرار داده بود.
وقتی از رئیس این شرکت سؤال شد که چه کسی این نظرسنجی را سفارش داده است پاسخ بسیار گنگ و مبهم بود. در این پرسشنامه نه تنها در بارهی پرداخت بدهیهای خارجی از طریق واگذاری سرزمینهای تحت حاکمیت سؤال شده بود بلکه همچنین از امکان هرگونه واکنش مردم به این پیشنهاد که آرژانتین از نظر اقتصادی توسط صندوق بینالمللی پول یا دیگر نهادهای بینالمللی اداره شود جلوگیری به عمل آمده بود.
در همان زمان صندوق بینالمللی پول از دولت آرژانتین خواسته بود که قانون ورشکستگی را اصلاح کرده و قانون براندازی و واژگونی اقنصادی را حذف کند تا شرایط باز پرداخت بدهیها را احراز کند.
بانکداران بینالمللی تقاضا میکنند که قانون ورشکستگی به سازوکار مجهز شود که اجازه دهد یک وامدهنده یا شخص سومی شرکت یا فعالیت ورشکسته را از آنِ خود کرده و بدهیهای آنها را بپردازد. بر اساس نظر متخصصان محلی٬ این مانور به سرمایههای ایالات متحده اجازه خواهد داد از کاهش ارزش پول آرژانتین سود برده و نسبت به شرکتهای ملی و اروپایی دست بالا را داشته و بر آنها مسلط شوند.
برای اعتراض به این قانون٬ یکی از قانونگذاران به نام آلیسیا کاسترو در اواسط ماه مه پرچم ایالات متحده را روی میز ریاست مجمع نشاند.
بانکداران بینالمللی تقاضا میکنند که قانون ورشکستگی به سازوکاری مجهز شود که اجازه دهد یک وام دهنده یا شخص سومی شرکت یا فعالیت ورشکسنه را از آنِ خود کرده و بدهیهای آنها را بپردازد.
قانون براندازی و واژگونی اقتصادی که صندوق بینالمللی پول خواستار القای آن است در آستانهی فروپاشی اقتصادی در ماه دسامبر و زیر فشار مردمی به تصویب رسید و بر اساس آن مالکان شرکتها٬ هیأت مدیره٬ مدیران و مسئولین امور اجرایی که مسئولیت عملکرد اشتباه آن مؤسسه٬ بنگاه یا شرکت را عهدهدار بودهاند باید مجازات شوند. این قانون به ویژه بانک ها را مورد هدف قرار داده بود که درست پیش از اجرای حکم مسدودکردن حسابهای بانکی٬ میلیونها دلار را به خارج از کشور منتقل کرده بودند و به همین دلیل زیر اتهامات و شک و ظن شدیدی قرار داشتند.
نیمی از جمعیت ۳۶ میلیونی آرژانتین هماکنون زیر خط فقر زندگی میکنند. از ماه آوریل یعنی از وقتی که قیمت کالاها حدود ۱۸ درصد افزایش یافت درصد تعداد فقرا با سرعت بیش تری رو به افزایش است.
برمبنای این قانون تعدادی از مقامات دولت پیشین دستگیر شدند که با القای این قانون همهی آنها دوباره آزاد خواهند شد. در میان بازداشت شدگان میتوان به دمینگو کاوالو وزیر اقتصاد پیشین اشاره کرد که نامش با فساد در دولت پیشین مترادف است. وی فعالیت خود را با آغاز به کار دولت کارلوس منم در دههی ۹۰ آغاز کرد.
فقر و فلاکت ابعاد گستردهتری پیدا میکند مقامات اجرایی دولت بوش به دولت آرژانتین توصیه می کنند تا در برابر تقاضاهای صندوق بین المللی پول سر خم کند که نتیجهی آن فقر و فلاکت فزاینده برای کارگران و بیکاران است که اکثریت عظیمی از مردم آرژانتین را در بر میگیرد.
نیمی از جمعیت ۳۶ میلیونی آرژانتین هماکنون زیر خط فقر زندگی میکنند. از ماه آوریل یعنی از وقتی که قیمت کالاها حدود ۱۸ درصد افزایش یافت درصد تعداد فقرا با سرعت بیشتری رو به افزایش است. بحران نواحی شمالی کشور ابعاد گستردهتری دارد. در استانهایی چون کورینته٬ فورموسا٬ میزیونه و چاکو از هر سه نفر دو نفر فقیر هستند.
در حالی که میزان مصرف مواد غذایی و دارو کاهش یافته آمار رسمی بیکاری به ۳۰ درصد افزایش یافته است.
سوء تغذیه و گرسنگی فراگیر شده است. در آرژانتین از هر ۱۰ کودک٬ شش کودک در فقر زندگی میکنند. این کودکان در کشوری متولد میشوند که از منابع طبیعی و صنعتی عظیمی برای تولید مواد غذایی و رفع نیازهای ابتدایی کل جمعیت برخوردار است. اما به جای آن٬ آنها از سیاستهای نئولیبرالی مورد درخواست از سوی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی لطمه و صدمه میبینند.
یکی از بزرگترین طعنههای نئولیبرالیسم را میتوان هر شب در ساعت دوبعد از نیمه شب در مقابل رستوران مک دونالد در خیابان پرجمعیت کورینته در بوینوس آیرس مشاهده کرد که چگونه بچههای کم سنو سال برای به دست آوردن پس ماندههای این رستوران زنجیرهای نفرتانگیز با هم نزاع میکنند.
با افزایش فشارهای مردمی دولت دوالده در پی یافتن راههایی برای پاسخ به تقاضای صندوق بینالمللی پول است و در عین حال میخواهد به صورت همزمان فشار را به نوعی از روی مردم به سوی دیگر هدایت کند. آنها خیلی خوب میدانند که اگر به خواستههای صندوق بین المللی پول گردن نهند همان سرنوشتی را تجربه خواهند کرد که دولت پیشین با آن روبرو شد. خود دوالده پس از حرکت تودهای کارگران٬ بیکاران و بخشهای گوناگون و متنوع طبقهی متوسط که به سقوط دولت پیشین انجامید قدرت را به دست گرفت و این در حالی است که میلیونها نفر هنوز تلاش میکنند به حسابهای بانکی مسدود شدهی خود دست پیدا کنند.
یک راه حل موقت برای دوالده جبران کردن خسارت پساندازکنندگان با اموال و داراییهای دولتی است.
تنها نیروی واقعی که جلوی دولت آرژانتین را برای زدن چوب حراج به کشور گرفته است مبارزهی کنونی کارگران٬ بیکاران و تمامی نیروهای پیشرو و مترقی است. این نیروها خود را در قالب شوراهای مردمی سازماندهی کردهاند.
در ۲۰ مه دهها هزار کارگر به خیابانهای بوینوس آیرس و دیگر شهرهای کشور ریختند و نان و کار را فریاد کردند. در ۲۳ مه نیز هزاران تن از اعتصاب کنندگان در اعتراض به مشکل برنامهریزی شده جادهها را مسدود و در سراسر کشور میتینگهایی برپا کردند.
این تظاهراتها به فراخوان اعتصاب عمومی در ۲۹ مه از سوی فدراسیون کارگران آرژانتین منتهی شد. ۲۴ ساعت اعتصاب عمومی و این از زمانی که دوالده قدرت را در دست گرفته بیسابقه است. این اعتصاب در معنای اعتراض به گرسنگی٬ بیکاری و سیاستهای اقتصادی دولت کنونی است.
راه حل مشکلات بیشتر مردم در آرژانتین مذاکرهی دوباره با صندوق بین المللی پول بر سر بدهیها نیست. بلکه این راه حل در دستان دولتی است که در آن کارگران قدرت داشته باشند و ثروتهای این سرزمین غنی آمریکای لاتین در میان همه و نه فقط تعداد اندکی ثروتمند تقسیم شود.
* این مطلب ترجمه ای است از: Workers world May 30. 2002.
برگرفته از: مجله اقتصادی/ دورهی دوم/ سال اول/ شمارهی نهم